‘Eerste beurs waar chauffeurs de verdiende aandacht krijgen’
Positief gevoel overheerst op beide dagen TaxiExpo

“Taxichauffeurs kunnen nu eindelijk thuis eens zeggen dat ze voor hun werk naar een beurs moeten”, stelt een glunderende Edwin van der Heiden (TCA) op de tweede, door kleine ondernemers, centralisten en chauffeurs zéér druk bezochte TaxiExpo-dag. “Ik geniet er op zo’n dag van wat ik om me heen hoor en zie.” Oók de eerste dag van de TaxiExpo, typisch de vrijdagse ‘ondernemersdag’, was goed bezocht en leverde ruime voldoendes op voor beurs en seminars. Zowel op de beursvloer als in de seminarruimtes hing een gevoel van voorzichtig positivisme: “Er was een goede sfeer, de opkomst was goed, er was een leuke feestavond - allemaal zeker voor herhaling vatbaar”, vindt KNV’s Hubert Andela.

Bezoekers als Amsterdams taxiondernemer Gonzo Lamers en collega Henri Bonthuis van Zagers Personenvervoer uit Ommen waren méér dan positief over de TaxiExpo: “Ik kon hier vorig jaar nog wat spullen verkopen, gewoon omdat ik wat mensen tegenkwam. Je ziet nieuwe dingen en je ontmoet je oude maatjes weer eens”, zegt Lamers. “Het is een mooie beurs”, vindt ook Henri Bonthuis: “We hebben ook veel geleerd, met name over rolstoelvastzetsystemen. Daar is een hoop in veranderd. Dit is de eerste beurs waar de taxichauffeurs de aandacht krijgen die ze verdienen.”

‘Op naar TaxiExpo 2008!’
Ook de beide andere organisatoren -Challans & Faber en 402EVENTS.COM- waren zeer tevreden: “Als organisatie kunnen we terugkijken op een geslaagd vakevenement, met een grote doorgroeipotentie voor de toekomst”, concludeert Patrick van Tilburg, voor 402events.com projectmanager van de Taxi Expo en Fleet Management Expo tevreden. “Door de gebundelde krachten van KNV Taxi, Challans & Faber en 402EVENTS.COM is Taxi Expo 2007 een waar succes geworden, met tevreden exposanten en enthousiaste en geïnteresseerde bezoekers.”
“Voor het eerst in de geschiedenis van Taxi Expo was er een aparte bezoekersdag voor de medewerkers uit de taxibranche, waardoor veel praktische zaken uit de branche -ook bij exposanten- onder de aandacht kwamen. En mede door de KNV Taxi Feestavond, het bijzonder drukbezochte seminarprogramma, de variëteit aan stands en de binnen- en buitenactiviteiten van Sociaal Fonds Taxi kunnen we stellen dat er nu eindelijk een positieve wind waait door de branche. Niet voor niets was er veel aandacht voor de uitreiking van de Taxi Innovatie Prijs aan Aanpassingsbedrijf Bierman en de IRU-chauffeursonderscheidingen. Wij kunnen dan niet anders zeggen dan: op naar Taxi Expo 2008!”
Eén minpuntje wat op zaterdag te noteren viel, betrof de lunch. Er was zoveel vraag naar een broodje dat de catering het af en toe niet bij kon sloffen. Ook op vrijdag was de lunch maar matig verzorgd. Ook klaagden sommige bezoekers over de bewegwijzering naar de verschillende activiteiten.

‘Een vakfeest’
“Geslaagd”, was ook het oordeel van Henk van Gelderen die met ‘zijn’ Sociaal Fonds Taxi (SFT) bijzonder veel had gedaan om de tweede dag tot een succes te maken: binnen liep het bij de SFT-stand en omringende stands al om 10.00 uur op zaterdag storm (veel medewerkers waren samen in taxibusjes of zelfs in touringcars gekomen). “Wij en natuurlijk onze partners zijn heel blij met de grote opkomst. We zijn ook tevreden over de buitenactiviteiten, hoewel die de volgende keer misschien aan de voorkant van het gebouw zouden moeten. Daar vallen ze meer op. Dit keer hebben we 22.000 van de 35.000 medewerkers in de sector kunnen mailen en kwamen er ruim 1.000 opdagen. De volgende keer hopen we op (nog) méér. Ik ben eigenlijk benieuwd hoe andere standhouders het hebben ervaren.”
“De vierde editie van dit vakplatform voor het personenvervoer was voor Korton Software/WinTax een zeer geslaagde editie”, stelt Korton’s Han Verkuijl. “Voor het eerst was de beurs op vrijdag en zaterdag wat een zeer breed publiek van zelfstandig ondernemers, centralisten, chauffeurs en andere geïnteresseerden aantrok.”
Ook Robin van Lohuizen en Rob Doodkorte van Taxitronic -in een bijzonder opvallende, maar opmerkelijk ingetogen stand- waren uiterst positief: “We hebben veel aanloop en we hebben ons suf gepraat. We konden alleen van de stand af om even naar het toilet te gaan. Een prima beurs!”
Oók Henri Tordoir -zaterdag samen met zoon Paul op de Mercedes-stand- had een “goed gevoel” over de TaxiExpo. “De vrijdag was al beter dan vorig jaar. We vinden de formule goed. De ligging is centraal. Vandaag komen er meer mensen dan we hadden verwacht en we krijgen een heleboel feedback van onze grbuikers.” Dat beaamt ook Wouter Verhey van VDL Kusters, die “af en toe wel even moet slikken” over die feedback: “Je krijgt het recht voor je raap, van je gebruikers, rechtstreeks uit de praktijk. Prachtig! Vandaag is een leerdag, maar voor ons ook een goede tribune. Het is echt een vakfeest!”
“Je moet je als standhouder wel wat anders instellen op de bezoekers van de tweede dag”, zegt Roy Boons van Quipment. “Dat zijn de mensen die onze apparatuur van de gebruikerskant bekijken. Zo leer je hele nuttige dingen. Wij zijn enthousiast en tevreden! Vooral de communicatie voorafgaand aan de beurs was heel goed. En de Taxi Innovatie Prijs is een heel goed idee.”
“De beurs maakte op mij een bijzonder goede indruk”, zegt ook Barbara Stering die voor Hale Electronic en voor de beurs helemaal uit Salzburg was gekomen: “Het geeft mij een goede indruk van de markt en het levert me altijd goede contacten op.”

BUSiness lanceert TaxiRent
BUSiness, dat inmiddels de samenwerking met de Israëlische constructeur Lito beëindigde, lanceert samen met Taxi Verstraaten uit Venray, TaxiRent, waardoor taxibedrijven à la minute via huur of later koop kunnen inspringen op plotselinge vervoersvraag of uitval van materieel. “Voor het probleem van de BPM hebben we een oplossing gevonden via wat heet ‘verlegging’ en doordat wij samenwerken met een verzekeringsmaatschappij kunnen we een mobiliteitsgarantie geven”, aldus André Molengraaf. “Er zijn altijd E-klasse taxi’s, Sprinters en Transits in bestelling. De wagens worden geleverd met Quipment-apparatuur die werkt met elke planningssoftware.”

ISN naar Quipment
Quipment heeft Inbouw Service Nederland (ISN) in Aalsmeer, het bedrijf van Edwin Jansma, overgenomen. Jansma blijft als technisch manager het bedrijf leiden. Door deze overname kan Quipment met eigen keurmeesters in-huis alle keuringen uitvoeren en ontstaat er een nieuwe concurrent voor NMI/Certin.

Tuk-tuks voor taxicentrale?
De TukTuk Company is “in vergevorderde gesprekken” met een taxicentrale in een grote stad die “naast taxi’s tuk-tuks wil laten rijden.” De TukTuk Company stelt vast dat de belangstelling van taxibedrijven voor de tuk-tukexploitatie groot is. “Met name omdat voor de tuktuk-exploitatie een goede kwaliteit eisen en de tuk-tuk goed willen reguleren. Vooral in het vroegere Treintaxi-segment liggen best nog mogelijkheden”.

Aanpassingsbedrijf Bierman wint Taxi Innovatie Prijs 2007

Aanpassingsbedrijf Bierman uit Nieuw-Vennep heeft de Taxi Innovatie Prijs 2007 (TIP) gewonnen. Op de eerste beursdag, vrijdag 7 december, overhandigde juryvoorzitter André Testa op de Taxi Expo-beursvloer de prestigieuze prijs aan Ruud Teunissen van Aanpassingsbedrijf Bierman.
Dit jaar waren er méér inzendingen dan de vorige jaren, maar bleef het aantal inzendingen van ondernemers in de taxisector sterk achter bij die van de toeleveranciers, die de TIP lijken te hebben ontdekt als nuttige ‘marketingtool’. “Volgend jaar méér innoveren en uw innovaties vooral niet verborgen houden”, motiveerde Testa de aanwezige taxiondernemers.
Doel van de TIP, zo onderstreepte Testa ook in zijn speech, is immers het aandacht vragen voor en het bevorderen van het belang van innovatie en kwaliteit in het kleinschalige personenvervoer.
Bierman ontving de prijs voor zijn innovatieve New WAV (Wheelchair Accessible Vehicle) conversion kit voor de Volkwagen Caddy. Naast Aanpassingsbedrijf Bierman waren Sociaal Fonds Taxi (met de toolkit ‘Veilig in de taxi’), Taxitronic (met het Barclay Infolite interactieve informatiepaneel) en VDL Kusters (met het ‘Future Fix’-flexibele stoelensysteem voor taxibusjes) genomineerd voor de Taxi Innovatie Prijs 2007. Het Sociaal Fonds kreeg een extra vermelding vanwege het vele innovatieve (trainings)werk dat de organisatie voor de taxibranche en met name ook voor kleinere ondernemers verricht.

Bierman’s aanpassingen
Het doel van het nieuwe product is het maken van een rolstoeltoegankelijke personenauto. De aanpassing is gemaakt uit een nieuwe ombouwfilosofie. Hierbij wordt gebruik gemaakt van materialen die uit lucht- en ruimtevaart komen. Dit maakt de auto niet alleen lichter, wat positief is voor het brandstofgebruik, maar zorgt ook voor een kostenverlaging ten opzichte van de ombouw.
Aanpassingsbedrijf Bierman BV is gespecialiseerd in het aanpassen van auto’s voor rolstoelvervoer. In de Volkswagen Caddy kan de rolstoelgebruiker individueel en zittend in de rolstoel worden vervoerd. Voor de Caddy en de Renault Kangoo is er een taxi-gekeurde uitvoering. Ook past Bierman busjes aan voor rolstoelvervoer, waarbij uitsluitend moderne materialen, aluminium vloer en ISO 10542 gecertificeerde rolstoelvergrendelingen worden gebruikt.
De inzendingen werden door een vakkundige jury beoordeeld. De jury bestond uit: André Testa - Voormalig voorzitter en erevoorzitter Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV); Lysbeth van der Kroon–Vooys - Lid Vereniging Reizigers Openbaar Vervoer (ROVER), College Taxi-keurmerk; voorbereiding boordcomputer IVW, KNV Taxi ‘Taskforce Taxivisie’; Onno van Drunen - Managing Consultant VeDeCe Consultancy; Simon Huiberts – Huiberts Transportinnovatie; Secretaris Innovatiecommissie KNV Taxi; Wim Faber (secretaris) - Hoofdredacteur Magazine Personenvervoer. De plaats van Peter de Ridder (CNV), die de taxi-belangenbehartiging verliet, werd dit jaar voor het eerst ingenomen door Remko Mast, bij FNV Bondgenoten eerste onderhandelaar voor de Taxi-CAO.

Fleet Innovatie Prijs
Bijna tegelijk met de Taxi Expo werd op 6 en 7 december de Fleet Management Expo gehouden, een beurs waarop veel taxiondernemers -zelf fleetowners- graag een kijkje nemen. Tijdens de eerste editie van de Fleet Innovation Lunch werd de Fleet Innovatie Prijs 2007 uitgereikt aan Shell Nederland voor zijn diesel met fuel economy formule.
De nieuwe diesel is speciaal ontwikkeld om sneller te ontbranden en de motor schoner te houden. Volgens Shell levert dat een dusdanig lager verbruik op, dat per jaar maximaal 550 kilometer extra kan worden gereden (bij 30.000 km per jaar). Dit kost de bestuurder geen extra geld, want de economy diesel heeft dezelfde prijs als gewone diesel. Tevens biedt Shell een compleet informatieprogramma (het ‘zuinig rijden platform’: www.shell.nl/zuinigrijdenbeweging), waarmee automobilisten een zuiniger rijstijl kunnen aanleren. Zo zou het totale brandstofverbruik met tien procent kunnen worden gereduceerd. Over de gehele wereld zou dit een besparing van 170 miljard liter betekenen.

TAXIEXPO-IMPRESSIES

Meer positieve geluiden vanuit de wandelgangen

Op de TaxiExpo waren niet alleen op de goed bezochte seminars maar ook in de (vele) wandelgangen positievere geluiden te horen dan een jaar geleden. Hierbij moet wel aangetekend worden dat het aantal taxibedrijven in de afgelopen jaren sterk teruggelopen is. De overgebleven taxibedrijven zijn en blijven elkaars concurrenten, gesaneerd wordt er nog steeds, of, zoals een taxiondernemer de ontwikkeling omschreef: “Vroeger had een taxiondernemer 60 auto’s, sliep slecht en had slechte prijzen, terwijl dezelfde ondernemer nu met 20 auto’s een redelijke boterham kan verdienen, nagenoeg geen personeelstekort heeft en veel beter slaapt”.

Daarentegen gaf een andere ondernemer in het personenvervoer aan dat de keuze overnames te doen, in plaats van overgenomen te worden of te saneren, ook een goede keuze kan zijn. “Je moet dan wel het kaf van het koren goed scheiden”.

Vaker ‘nee’ zeggen
Ook werd in diezelfde wandelgangen opgevangen dat taxiondernemers vaker ‘nee’ zeggen tegen te lage prijzen. Vervoerders laten zich daarnaast veel minder tegen elkaar uitspelen door de opdrachtgevers. Eén ondernemer: “Ik zeg gewoon ‘nee’, en over een paar weken zie je ze dan weer terugkomen en rijd ik het vervoer voor de eerder door mij aangegeven prijs.” Dit in tegenstelling tot enkele jaren geleden waar de ene ondernemer de andere ondernemer het verlies niet gunde.
Op de beurs viel vervolgens uit de mond van een andere taxiondernemer op te tekenen, dat het beroep van taxiondernemer en daarmee ook het taxivervoer niet meer is zoals het geweest is. Twintig jaar geleden kenden de taxiondernemer, de chauffeur, en de klanten elkaar. “Nu is het veel meer een kwestie van kapitaal, arbeid en klanten bij elkaar brengen en rijden”. Klanten krijgen steeds een andere chauffeur, de chauffeurs worden in een strak schema voor de ritten gepland, en klanten moeten klaarstaan. “Het personenvervoer is onpersoonlijker geworden”. De klant is steeds meer “een af te leveren vrachtje” geworden. Er is ook minder samenwerking tussen ondernemers. Iedere ondernemer rijdt voor zijn eigen bedrijf. Het sociale aspect dat er vroeger nog was, is geheel verdwenen.
Deze ontwikkeling is mede veroorzaakt, zoals de ondernemer aangaf, door het proces van aanbesteding: “Wanneer je een aanbesteding gewonnen hebt kun je na afloop van drie jaar, (vaak) weer opnieuw beginnen. Het is namelijk nog maar de vraag of je na drie jaar, bij een nieuwe aanbestedingsprocedure, de aanbesteding wint en rendement kunt blijven maken.”

Trekt de taximarkt aan?
Van een andere ondernemer vingen we op dat je je als (kleinere) ondernemer helemaal buiten het proces van aanbestedingen moet houden. Inschrijvingen op aanbestedingen moet je overlaten aan de grote vervoerders. Wel kun je als (kleinere) taxiondernemer, zoals hij aangaf, een graantje meepikken als onderaannemer. Ook hier geldt dat bij het eerste aanbod “nee zeggen” helpt om niet “onder de prijs te gaan rijden”. Het aantal taxibedrijven en het aantal voertuigen nemen immers af, een proces dat nog niet afgelopen is.
Dit terwijl de vraag naar vervoer toch ingevuld moet worden. Een opdrachtgever komt dus vaker terug en gunt vaker voor een betere prijs dan in de afgelopen jaren. Na een shake-out plus fusies en overnames van taxibedrijven begint de taxivervoermarkt volgens hem voor de overgebleven taxibedrijven langzaam maar zeker aan te trekken. Dit blijkt ook uit het feit dat er meer nieuwe voertuigen verkocht worden. Een verkoper van taxivoertuigen vertelde dat er naast de vervangingsmarkt van taxi’s ook sprake is van een toenemende uitbreidingsmarkt.
Dit werd weer bevestigt door personenvervoerondernemers die hun pas bestelde taxi op de stand van een dealer kwamen bekijken. Ik stelde me bij het zien van al die fraaie modellen de vraag of taxi’s steeds luxueuzer worden of dat een dergelijke taxi aangeschaft werd op basis van een zojuist afgesloten lucratief (VIP)-contract.

Meer inhuur van ‘professionals’
Wat ook opviel op de beurs was dat, wanneer taxiondernemers erkend zijn met het taxikeurmerk ‘TX-keur’, zij dit professioneel kenbaar maken aan de klanten, chauffeurs en de politiek. Bij de stand van TX-Keur werd hiervoor samen met een personenvervoerondernemer een doeltreffend draaiboek gemaakt. Erkenning met TX-keur is dan ook niet een doel op zich maar een middel om (meer) klanten te krijgen en het imago van het taxivervoer te vergroten.
Voorts gaf een grote ondernemer aan dat hij in het kader van professionaliteit van de vervoersactiviteiten steeds meer kaderfuncties opvult met hooggekwalificeerde personen. De tijd dat de directeur-eigenaar nog alles zelf kon en beheerste is definitief voorbij. Ook lijkt het dat er meer ruimte en geld is om (tijdelijk) een deskundige in te huren. Deskundigheid en professionaliteit betalen zich toch op een gegeven moment terug.

Ook IVW lijkt zich professioneler te gaan opstellen getuige de getoonde innovaties en de toelichting die ik kreeg. Het betrof hier een scan, waarbij aan de hand van gefotografeerde kentekens op afstand gekeken kon worden naar de stand van zaken (keuringen op tijd en dergelijke) bij de taxibedrijven.
De voorzichtige conclusie kan dan ook getrokken worden dat de taxibranche, dan wel de branche van het kleinschalig personenvervoer, een begin vertoont van een voorzichtig herstel na een turbulente achterliggende periode. Een professionele instelling en een vervoerprijs die economisch verantwoord is, zijn hierbij van groot belang.

Johan Baggerman

LICHT-OPTIMISTISCHE SFEER BIJ GOED-BEZOCHTE TAXIEXPO-SEMINARS

Openingen naar gemeentelijk taxibeleid en creatiever aanbesteden

De positieve toonzetting van de twee TaxiExpo-seminars vertaalde zich niet meteen in positieve aanbevelingen op beleids- en aanbestedingsgebied - al schaarde de Tweede Kamer zich enkele dagen later wel achter een verruiming van de gemeentelijke zeggenschap in het lokale taxibeleid. Al in het eerste seminar (‘Een positieve kijk op taxibeleid’) klonken echo’s door van de aanbestedingsdiscussie die middag, waarin één opdrachtgever opmerkte: “Hoe lang zijn we nu al aan het aanbesteden? 15 jaar? En nog weten we niet hoe we het goed moeten regelen!” Opvallend: de licht-optimistische sfeer waarin tweemaal 150 geïnteresseerden discussieerden.

De tariefdiscussie (Andela: “Een Pyrrhus-overwinning voor de overheid, er keihard politiek doorgedrukt”) kwam van tijd tot tijd nog even terug, net als ‘De Gemiste Kans’ (Roemer: “Mastwijk en ik wilden samen een motie indienen, maar hij mocht er om partijpolitieke redenen niet voor stemmen. Toen heb ik ‘m maar aangehouden.”) om de Kamer al eerder voor meer gemeentelijk taxibeleid te laten kiezen. De Groot: “Het is wel zo dat het tarief in de zakken van de chauffeurs verdwijnt. Ik kon al bijna niet meer naar de Miljonairsbeurs..” Douwstra: “In de spits komen er straks toch prijsafspraken. Eigenlijk is het zo dat we onze klanten buiten de spits bestelen om ze in de spits een redelijke prijs te bieden.”

Taskforce Taxivisie: open discussie
Willen de panelleden eigenlijk lokaal taxibeleid? Roemer: “Belangrijk is dat de klant weet bij wie hij in de auto zit.” De Groot: “Korte lijnen met de gemeente, transparantie.” Douwstra: “Een verademing die Roemer, goede ideeën. Verstandhouding met lokaal bestuur is er bij ons nauwelijks en IVW criminaliseert (wuift met werkboekje waarop een chauffeur eigenhandig en duidelijk zichtbaar het adres van zijn werkgever heeft veranderd). Weet u wat dit kost aan boete?1320 euro! Het is alsof je in de kinderporno zit. We weten toch allemaal dat de Talibaan-taxi’s met drie of vier werkboekjes rijden?” (Na een reactie uit de zaal biedt Douwstra zijn excuses aan voor de term Talibaan-taxi’s). Pas: “Niet elke gemeente voor zich. Unformiteit handhaven en vooral kijken naar kwaliteitsverbeterende maatregelen.”
Andela schetst de eerste activiteiten van de Taskforce (“Een open discussie waarin iedereen zijn eigen inbreng heeft”). Onderstreept dat de klant moet weten wie zijn chauffeur is, “maar daar ligt vooral ook een taak voor de bedrijfstak zelf. Het beleid moet dichter bij de ondernemer komen en de consument moet weten waar hij terecht kan.”
Iemand uit Eindhoven vraagt zich af waarom het moeilijk zou zijn gemeentelijk beleid op te zetten: de lichtstad heeft al jaren een beleidsvisie taxivervoer en stuurt op kwaliteit: “Je moet alleen de ondernemers die tussen de regels shoppen er uithalen.” Pas wil graag de branche in Utrecht oriënteren op een kwaliteitsslag: “En straks staan we voor de besluitvorming over de stationsomgeving. Hebben we nog wel zoveel standplaatsen nodig?”
‘In één keer goed doen’
Roemer: “Laten we het nu straks in één keer goed doen. Minder regels, meer verantwoordelijkheid voor de bedrijfstak!” Prompt volgt een geanimeerde discussie, waarin één ondernemer voorstelt van alle straattaxi’s maar beltaxi’s te maken: “Dan zijn alle gegevens in één keer bekend.” Een ander zegt: “De ellende is allemaal bij de wetgever begonnen.” Weer een ander: “Laten we wat goed loopt, straks wel zo laten.” En tenslotte: “Het probleem in de grote steden ligt niet bij de straattaxi, maar op de standplaatsen. Het is nog steeds erg in Amsterdam. Als je een taxi neemt op het Rembrandtplein of het Leidseplein ben je aan de goden overgeleverd.”
Een Rotterdamse ondernemer: “In Rotterdam hebben we nooit problemen. De gemeente doet het perfect!” Douwstra: “In Utrecht zien we wel steeds meer sociale controle. En waarom kunnen we niet landelijk afspreken dat taxi’s een duidelijk herkenbaar registratienummer op en in de auto hebben? Wellicht kan de IVW ook wat minder op punten en komma’s letten.”

‘Liefdevoller aanbesteden’
Douwstra brengt de negatieve publiciteit over het leerlingenvervoer in programma’s als Radar en Nova, het gebrek aan goede chauffeurs voor dat vervoer en de onzin van een chauffeurspas voor één of twee schoolritjes onder de aandacht: “Het bedrijf moet zelf zorgen voor goed-opgeleide chauffeurs, daar maakt een pasje niks uit.”
Yvonne Trigallez van de Gemeente Hoorn -die zelf actief het schoolvervoer voor een aantal samenwerkende Westfriese gemeenten organiseert en controleert- verwijt KNV Taxi te slap gereageerd te hebben op de media-verwijten over het leerlingenvervoer (Andela: “Daar komen we binnenkort op terug”) en beaamt dat er (helaas) veel personeelswisselingen zijn in het leerlingenvervoer. Er is algemeen krapte op de arbeidsmarkt en de CAO-lonen in de taxisector zijn nu niet bepaald overweldigend te noemen. “Dus ik weet niet of het afschaffen van de pas daar meteen soelaas zou bieden”, zegt Andela. “Vaak staat leerlingenvervoer ook niet hoog op de agenda. Maar ik wil er bij het thema aanbesteden voor waarschuwen al te zeer te somberen. Of, zoals onze voorzitter Jan Zaaijer het formuleerde: ‘Waarom is het niet mogelijk wat liefdevoller aan te besteden?’”

Andere vormen van aanbesteding
Het middaggedeelte trok de lijn door van het laatste TaxiExpo-aanbestedingsseminar, toen in december 2006 louter negatieve ontwikkelingen de revue passeerden. Zouden er inmiddels ook positieve lessen te leren zijn uit aanbestedingen? Dat was immers de insteek voor dit jaar.
De opmerking over ‘liefdevol aanbesteden’ fungeerde voor voorzitter Karin van der Vaart als startpunt; “mee eens?” Volgens Van Gelderen zijn er veel dingen misgegaan, maar moet daarvan geleerd worden: “Vraag is ook of alles wel controleerbaar is.” Brouwer: “We schrijven heel veel in en hebben daar heel veel van geleerd. De bestekken worden alleen maar dikker in een poging alles dicht te timmeren. Onze vraag: ‘Probeer wat meer invoelend aan te besteden’. Niet bestek is bestek!” Voor Van Boxtel wordt de rol van de opdrachtgever belangrijker in een poging meer kwaliteit en meer efficiency te bereiken: “De regie verschuift bij ons meer naar de opdrachtgever.”
Veenbaas hoopte dat vervoerders nu eens ophouden met het aanbieden van vervoer onder de bodemprijs en verwees naar Hoorn, waar de gemeente al jaren een actieve rol speelt in de uitvoering van het leerlingenvervoer. Budding vond dat de laatste jaren de kwaliteit overal achteruit holt en de beeldvorming over het vervoer verslechtert: “Vervoer is voor onze achterban erg belangrijk. Laten we nu als partijen eens verder praten op basis van een gemeenschappelijke belang, het bieden van goed vervoer.” Van Riel merkte op dat BRU al had geprobeerd andere aanbestedingswegen te bewandelen: meerdere percelen, meerdere vervoerders. Bijna was het gelukt. “Nu hebben we drie vervoerders en ligt de centrale-functie bij Connexxion. De techniek werkt, nu nog de kwaliteit verbeteren. In de aanbesteding maakte prijs 67% van het totaal uit, met een onder- en een bovengrens. We wilden gewoon goed vervoer op straat.”

Meer controle op kwaliteit
In de discussie die volgde bleek dat er evenveel voorstanders als tegenstanders van een bonus-malus systeem zijn (Van Riel: “100% kwaliteit is onmogelijk, maar geld is geen oplossing; zorg dat de klant steeds op de hoogte is als er eens iets niet goed loopt”) en dat controle op de uitvoering van het vervoer eigenlijk niet iets vanzelfsprekends is.
Andela: “Als Boeing miljoenen schroefjes bestelt, denk je dan niet dat ze geen steekproeven doen?” Brouwer pleitte voor een reeël bestek met NEA-indexering, “en leg de risico’s nou niet in de offerte. Zorg voor controle en voorkom concurrentievervalsing.” Van Boxtel: “Ik wil m’n partner graag vertrouwen, maar merk vaak dat er niet wordt geboden wat is afgesproken. Vervoerder doe gewoon wat in het bestek staat.” Van Riel: “Wat is kwaliteit? Daar komt de politiek maar heel moeilijk uit. Vraag daarom inderdaad reële zaken. Ga ervan uit dat een hele lage prijs extra controle betekent. Kwaliteit komt tot uitdrukking in de relatie.”

Meerdere vervoerders
Van Boxtel: “We zitten nu 15 jaar in deze materie. Waarom zijn we dan na 15 jaar nog steeds op zoek? Wij controleren kwaliteit door gewone reizigers, die wij kwaliteitsverkenners noemen en die per Internet aan ons rapporteren.” Budding: “Cliënteninspraak moet geen verplicht nummer zijn.” Van Riel: “De chauffeur is de specialist. Hij moet er ook bij worden betrokken. Een goede chauffeur is een dienstverlener. En zonder in tegeltjeswijsheden te vervallen: ‘vriendelijkheid kost geen geld.’ Wat wil de klant? Je zou ook meerdere vervoerders kunnen hebben, waarbij de best-presterende bij de eerstvolgende aanbesteding gewoon door blijft rijden en de anderen strijden om de andere twee of drie plaatsen. Dan kan de klant ook kiezen.”
Uit de zaal komen verschillende opmerkingen dat het zo langzamerhand onmogelijk is voor 21 euro per uur en 9 euro per chauffeursuur nog kwaliteit te leveren. “De CAO-lonen moeten omhoog!”
“We praten al jaren en zijn het eigenlijk best met elkaar eens: vervoerders schrijven gewoon te laag in. Opdrachtgever leg gewoon een prijs op tafel....” Geroep: “Of schrijf gewoon niet in, dan heeft de opdrachtgever een probleem. dat werkt prima!” Van Boxtel: “Bijna alle problemen hebben met prijs te maken. Daarom telt bij ons prijs voor 30% en kwaliteit voor 70%. Vervoerders mogen ons uitleggen hoe ze die kwaliteit denken te bereiken.” Veenbaas: “Zorg er daarbij wel voor dat wanneer de vervoerder ‘Code VVR’ roept, hij ook concreet aangeeft wat hij aanbiedt.”

Terwijl diverse sprekers al concludeerden dat er meer overeenstemming is dan verschil van mening - óók over essentiële zaken als controle, blijft de vraag of er positieve lessen zijn te destilleren:
• Van Boxtel: “Laten we gezamenlijk onze schouders eronder zetten. Leg een goede prijs neer.”
• Brouwer: “Ik denk aan de positieve inzet van BRU en Zaanstad. En afgezien van de negatieve trends rond contractvervoer, zijn er ook positieve, zoals in het ziekenvervoer waar zorgverzekeraars nu in onderhandeling werk wegzetten. We moeten een reële prijs neerzetten en in de publiciteit een positieve draai maken.”
• Van Gelderen: “Meer varianten aanbesteden klinkt positief. Er moet meer out of the box gedacht worden. Partijen moeten vaker bijelkaar komen en ervaringen uitwisselen.”
• Van Riel: “Opdrachtgever maak het bestek uitgaande van goed vervoer, zonder besparingen. Vervoerder schrijf in als u het kunt doen en tegen een goede prijs. Voer de job goed uit. Lukt dat niet, ga dan om de tafel. Er moet op dit gebied een mentaliteitswijziging komen. Het gaat om veel meer dan geld!”
• Budding: “De discussie was toch wel negatief. Toch kan er bij elke aanbesteding een positieve start worden gemaakt. Steeds opnieuw.”
• Veenbaas: “Een positief geluid is dat het met de veiligheid goed vooruit gaat: vastzetsystemen worden beter en de eisen voor rolstoelvervoer worden hoger. Verbeter de klantcommunicatie en werk met kleine percelen!”

Wim Faber